Sigorta Bilgilendirme Yönetmeliği
SİGORTA SÖZLEŞMELERİNDE
BİLGİLENDİRMEYE
İLİŞKİN YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve
Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, belli bir sigorta ilişkisine
girmek isteyen kişilerin, gerek sözleşmenin müzakeresi gerekse kurulması
sırasında sözleşmenin konusu, teminatları ve diğer özellikleri hakkında
oluşabilecek bilgi eksikliklerinin giderilmesi ile sözleşmenin devamı sırasında
ortaya çıkabilecek ve sözleşmenin işleyişi ile ilgili olarak sigorta ettireni,
sigortalı veya lehdarı etkileyebilecek nitelikteki değişiklik ve gelişmelerden
ilgililerin haberdar edilebilmesini teminen sigortacı tarafından yerine
getirilmesi gereken görev ve yükümlülüklere dair usul ve esasları
düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 29/6/1956 tarihli ve 6762 sayılı Türk
Ticaret Kanunu ve özel sigortacılık mevzuatı kapsamında risk üstlenen tüm kurum
ve kuruluşlar ile acenteleri kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 3/6/2007 tarihli ve 5684 sayılı
Sigortacılık Kanununun 11 inci maddesinin üçüncü fıkrasına dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte yer alan;
a)
Acente: Ticari mümessil, ticari vekil, satış memuru veya müstahdem gibi
tabi bir sıfatı olmaksızın bir sözleşmeye dayanarak muayyen bir yer veya bölge
içinde daimi bir surette sigortacının nam ve hesabına sigorta sözleşmelerine
aracılık etmeyi veya bunları sigortacı adına yapmayı meslek edinen kişileri,
b) Bilgilendirme Formu: Sözleşme kurulmadan önce sözleşmeye
taraf olmak isteyen ve talep edilmesi hâlinde sigortadan faydalanacak diğer
kişilere sigortacı tarafından verilen ve sigortanın kapsamı, işleyişi ve
tazminat ödeme kurallarına ilişkin özet bilgileri içeren belgeyi,
c)
Lehdar: Can sigortalarında, sigorta sözleşmesine taraf olmamakla
birlikte lehine sigorta sözleşmesi akdedilen ve rizikonun gerçekleşmesi hâlinde
kural olarak sigorta tazminatını sigortacıdan isteme hakkına sahip olan
kişiyi,
ç) Müsteşarlık: Hazine Müsteşarlığını,
d)
Sigorta ettiren: Sigortacı ile sigorta sözleşmesi akdederek
sigortalının menfaatini sigortacı nezdinde prim ödemek suretiyle teminat altına
alan kişiyi,
e) Sigortacı: Belli bir prim karşılığında
sigorta sözleşmesi ile risk üstlenen kişiyi,
f) Sigortalı:
Zarar sigortalarında menfaati teminat altına alınan, can sigortalarında ise
üzerinde riziko gerçekleşme ihtimali olan kişiyi,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Bilgilendirme
Yükümlülüğü
Bilgilendirmeye ilişkin genel
ilkeler
MADDE 5 – (1) Sigortacının bilgilendirme yükümlülüğü, sigortacı
tarafından sigorta ettirene ve sigorta sözleşmesine taraf olmak isteyen kişilere
karşı sözlü ve yazılı şekilde yerine getirilir. Bilgilendirmenin yazılı olarak
yapılması esastır. Ancak, telefon, çağrı merkezi, internet ve benzeri iletişim
araçları kullanılarak uzaktan pazarlama yöntemleriyle yapılan sigorta
sözleşmelerinde olduğu gibi sözleşme taraflarının fizikî olarak karşı karşıya
gelmesinin ve işin gereği olarak yazılı bilgilendirme yapılmasının söz konusu
olmadığı hâllerde yazılı bilgilendirme şartı aranmayabilir. Ancak, sigortacı
asgari bilgilendirmenin yapıldığını ispatla yükümlüdür. Bu kapsamda yer alan
işlemlerin niteliği ile yapılacak bilgilendirmenin şekline ilişkin usul ve
esaslar Müsteşarlıkça belirlenir.
(2) Bilgilendirme
yükümlülüğü, sigorta sözleşmesinin kurulmasından önce başlar ve sözleşmenin
geçerli olduğu süre içinde de devam eder.
(3) Sigortacı,
dürüstlük ilkeleri çerçevesinde; sözleşmenin müzakeresi, kurulması ve devamı
sırasında sigorta ettirene, sigortayla ilgili teknik konularda yardımcı olmak,
yapılacak veya yapılmış sigortacılık işleminin özellikleri ve sözleşmeye konu
sigorta teminatı ile sigortanın işleyişi hakkında gerekli her türlü bilgiyi
sözlü ve yazılı olarak sağlamak ve sigorta ettireni yanıltıcı her türlü hâl ve
davranıştan kaçınmak zorundadır.
Bilgilendirme ile yükümlü olanlar ve
bilgilendirmeyi talep edebilecek diğer kişiler
MADDE 6 – (1) Sözleşme kurulmadan önce veya
sözleşmenin müzakeresi yahut devamı sırasında, 12 nci ve 13 üncü madde hükümleri
hariç olmak üzere, sigortacı için bu Yönetmelikte öngörülen yükümlülükler
sigortacının acenteleri için de geçerlidir.
(2) Talep
hâlinde sigortacı, sigorta ettirene karşı bilgilendirme konusundaki tüm
yükümlülüklerini sigortadan faydalanacak kişilere karşı da yerine getirmek
zorundadır.
Bilgilendirme yükümlülüğünün gereği gibi yerine
getirilmemesi
MADDE 7 – (1) Sigorta sözleşmesinin müzakeresi,
kurulması ve devamı sırasında, bilgilendirme yükümlülüğü gereği gibi yerine
getirilmemiş veya sigortacı hakkında yanıltıcı bilgi verilmiş ya da bu
Yönetmeliğin 8 inci maddesinde düzenlenen Bilgilendirme Formu gereği gibi teslim
edilmemiş yahut Bilgilendirme Formunda yer alan bilgiler gerçeğe aykırı şekilde
düzenlenmiş ve bu hâllerden herhangi biri sigorta ettirenin kararına etkili
olmuş ise, sigorta ettiren sigorta sözleşmesini feshedebileceği gibi, varsa
uğradığı zararın tazminini de talep edebilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Sözleşmenin Müzakeresi ve
Kurulması Sırasındaki Bilgilendirme Yükümlülüğü
Bilgilendirme Formu ve
içeriği
MADDE 8 – (1) Sigortacı, sigorta sözleşmesinin kurulmasından önceki
müzakere safhasında sözleşmeye taraf olmak isteyen kişilere Bilgilendirme
Formunun bir suretini verir.
(2) Bilgilendirme Formunun
şekil ve içeriği Müsteşarlıkça tespit edilir. Ancak, bu Yönetmeliğin yürürlüğe
girmesini müteakip, Bilgilendirme Formu halihazırda mevcut bulunmayan sigorta
türleri için, sigortacı tarafından asgari olarak;
a)
Sigortacı ile acenteye ilişkin unvan ve iletişim
bilgilerini,
b) Akdedilecek sözleşmeye ilişkin genel
uyarıları,
c) Sözleşme ile verilen
teminatları,
ç) Sigorta teminatının istisnaları ile her bir
sigorta türü için teminat kapsamı dışında olup da, poliçede ayrıca belirtilmesi
kaydıyla ek sözleşme ile teminat kapsamına alınabilecek kıymetleri, rizikoları
veya sözleşmeye eklenebilecek özel hükümler ve klozlara ilişkin
bilgileri,
d) Tazminata ilişkin genel bilgiler ile tazminat
ödeme kurallarını,
e) Şikayet ve bilgi talepleri ile tahkim
üyeliğine ilişkin bilgileri,
içerecek şekilde hazırlanacak geçici
Bilgilendirme Formları kullanılır. Müsteşarlık, Bilgilendirme Formlarının kapsam
ve içeriğini değiştirmeye yetkilidir.
Bilgilendirme Formu ve
diğer belgelerin
verilmesi
MADDE 9 – (1) Bilgilendirme Formunun ilgili bölümleri
sigortacı tarafından gerçeğe ve mevzuata uygun şekilde doldurulur. Sigortacı,
Bilgilendirme Formlarının basımını yapmak veya formları elektronik ortamda
hazırlamak ve bulundurmak zorundadır. Formların basılması durumunda basım ve
dağıtıma ilişkin tüm giderler kendisine ait olan sigortacı, formları
acentelerine zamanında ve yeterli sayıda tevdi etmek zorundadır. Formların
elektronik ortamda bulundurulması hâlinde sigortacı, acentelerinin formlara tam
ve kesintisiz erişiminin sağlanması için gerekli altyapıyı oluşturmak ve bu
konuda her türlü tedbiri almakla yükümlüdür. Elektronik ortamda üretilen
Bilgilendirme Formlarının bilgisayar yazıcısı veya benzeri cihazlarla basımının
yapılması hâlinde, bu fıkrada belirtilen yükümlülük yerine getirilmiş
sayılır.
(2) En az iki nüsha düzenlenecek Bilgilendirme
Formu, sözleşmenin kurulmasından önce sigortacı tarafından kaşelenip
imzalandıktan sonra, sözleşmeye taraf olmak isteyen kişiye imza karşılığı
verilir. Sigortacı formun bir nüshasını saklamak zorundadır. İmza, sigorta
ettirenin, sigorta sözleşmesi ve işleyişi hakkında bilgi sahibi olduğu hususunda
aksi ispat edilebilir karine teşkil eder.
(3) Sigortacının
bilgilendirme yükümlülüğünü mevzuata ve usulüne göre ifa etmiş sayılabilmesi
için sözlü veya yazılı olarak sağlanan bilgilerin eksik, yanlış veya yanıltıcı
olmaması gerekir.
(4) Sigortacı, akdin müzakeresi sırasında
Bilgilendirme Formunu sigorta sözleşmesine taraf olmak isteyen kişilere vermek
zorundadır. Talebe bağlı olarak, gerek akdin müzakeresi gerekse devamı
sırasında, sözleşmeye konu sigortaya ait Sigorta Genel Şartları ile rizikonun
gerçekleşmesi hâlinde tazminat başvurusunda talep edilebilecek bilgi ve
belgelere ilişkin liste sigortacı tarafından ilgililere verilir.
(5)
Müsteşarlık, bazı sigorta branşlarını veya riziko türlerini ya da
sigorta sözleşmelerini bilgilendirme yükümlülüğü kapsamı dışında tutmaya
yetkilidir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Sözleşme Kurulduktan
Sonra Sigortacının Yükümlülükleri
ve Sigorta Ettirenin
Bilgilendirilmesi
Sigortacının genel bilgilendirme
yükümlülüğü
MADDE 10 – (1) Sigortacı, sözleşmeye konu sigortaya
ilişkin mevzuatta meydana gelen değişiklikler başta olmak üzere; iflâs veya
tasfiyesini, ilgili branşlarda yapılan ruhsat iptallerini, tüm branşlarda
sözleşme yapma yetkisinin kaldırıldığını ve sigorta sözleşmesinin devamı
sırasında ortaya çıkabilecek, sigorta ettiren ile sigorta sözleşmesinden
yararlanacak kimselerin hak, borç ve yükümlülüklerini doğrudan etkileyebilecek
nitelikteki her türlü değişiklik ve gelişmeyi, sigorta ettirene veya sözleşmeden
menfaat sağlayacak kişilere, en geç on iş günü içinde
bildirir.
Bilgilendirmenin
şekli
MADDE 11 – (1) Sigortacı, sözleşmenin yürürlükte olduğu süre içindeki
bildirim yükümlülüğünü taahhütlü mektup, faks, telgraf, elektronik posta,
güvenli elektronik imza veya Müsteşarlıkça uygun görülen benzeri araçlarla
yerine getirir.
(2) Sigortacının, çağrı merkezi veya telefon
aracılığıyla yapacağı bilgilendirme, görüşmenin manyetik veya dijital ortamda
kayıt altına alınmış olması ve bu durumun da sigortacı tarafından ispat edilmesi
hâlinde gereği gibi yerine getirilmiş sayılır.
(3)
Bildirim yükümlülüğünün bu maddede yazılı şekillerde yerine getirilebilmesinin
mümkün bulunmadığının tespiti hâlinde, gerekli bildirimler, Müsteşarlığın uygun
görüşü alınarak ve Müsteşarlıkça uygun görülecek usulde basın ve yayın
kuruluşları yoluyla da yapılabilir.
Bilgi talepleri ve şikayetlerin
cevaplandırılması
MADDE 12 – (1)
Sigortacı, sigorta ettiren veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayanlar
tarafından yazılı veya elektronik iletişim araçlarıyla kendisine yöneltilen
sigortaya ilişkin şikayetlerle, sözleşmeye bağlı olarak yapılacak ödemeler de
dahil olmak üzere sözleşmeye ilişkin her türlü bilgi taleplerini, başvurunun
kendisine ulaşmasından itibaren onbeş iş günü içinde cevaplandırmak zorundadır.
(2) Sigortacı, birinci fıkradaki yükümlülükleri yerine
getirebilmek amacıyla asgari iki kişiden oluşan, şikayet ve bilgi taleplerini
değerlendirip sonuçlandırmakla görevli bir şikayet birimi kurar. Söz konusu
şikayet birimi, sigortacıya ulaşan tüm şikayetlere ilişkin kayıt ve
istatistikleri tutar ve üçer aylık dönemler itibarıyla, Müsteşarlıkça tespit
edilecek usul ve esaslara uygun olarak, Müsteşarlığa rapor gönderir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Kamuoyunun
Bilgilendirilmesi
İnternet sitesi kurma zorunluluğu
MADDE 13 –
(1) Sigorta ettiren, sigortalı ve lehdarların, sigortacılığa ve
mevzuata ilişkin gelişmelerden sürekli olarak bilgilendirilmelerini teminen
sigortacı, gerekli bilgi işlem altyapısı çalışmalarını yapmak ve bu çerçevede
Müsteşarlıkça belirlenecek şartları yerine getirmek üzere idari ve teknik
tedbirleri almakla yükümlüdür.
(2) Sigortacı, genel hükümler
ile bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde bilgilendirme faaliyetini etkin olarak
yürütebilmek amacıyla kurumsal internet sitesi oluşturur.
(3)
Sigortacı, bilgilendirme faaliyetinin etkin olarak yürütülebilmesi ve
ilgililerin ihtiyaç duyacakları bilgiye en kısa ve kolay yoldan ulaşabilmesi
amacıyla, aşağıdaki bilgi veya belgelerin yer alacağı sayfa ve formları
kolaylıkla okunabilir bir puntoda, ayrı ayrı ve ana sayfadan doğrudan bağlantı
vermek suretiyle oluşturarak kurumsal internet sitesi aracılığıyla kamuoyunun
bilgisine sunar.
a) Sigortacıya ilişkin genel bilgiler başta
olmak üzere sigortacının ortaklık yapısı, idari yapısı ve sermayesine ilişkin
bilgiler,
b) Faaliyet gösterilen branşlar ile bu çerçevede
sunulan sigortacılık hizmetleri ve ürünler ile ilgili
bilgiler,
c) Sigorta ürünleri çerçevesinde teminat
kapsamında olmamasına rağmen ek sözleşme ile teminat kapsamına alınabilecek
kıymetler, rizikolar veya sözleşmeye konulabilecek özel hükümlere ilişkin
bilgiler,
ç) Sözleşmeye konu rizikonun gerçekleşmesi
hâlinde, sigorta ettirenin, sigortalının ya da lehdarın hak ve
yükümlülükleri ile bunların izlemesi gereken prosedüre ilişkin
bilgiler,
d) Vergi uygulamalarına ilişkin
bilgiler,
e) Genel Müdürlük ve Bölge Müdürlükleri başta
olmak üzere adres, elektronik posta, telefon ve faks
numaraları,
f) Acentelere ilişkin irtibat adresleri, telefon
ve faks numaraları,
g) Şikayet ve başvuruların yapılma şekli
ve usulleri,
ğ) Sigorta ettirenlerin, sigortalıların veya
sigortadan menfaat sağlayan kişilerin internet üzerinden bilgi talep edebilmesi
ve şikayette bulunabilmesine olanak sağlanmasını teminen oluşturulacak
elektronik formlar,
h) İstatistiki veriler ve diğer
bilgiler.
(4) Üçüncü fıkrada yazılı yükümlülüklere ek olarak
sigortacı; sigorta ettirenlerin, sigortalıların veya sigortadan faydalanacak
diğer kişilerin;
a) Poliçe bilgileri ile tazminat
ödemelerine ilişkin işlemlerin güncel hâline,
b) (a) bendine
ek olarak hayat sigortası sözleşmelerinde; tahakkuk eden ve tahsil edilen
primlere, verilen teminatlara ve her bir teminata ilişkin tutarlara, kesintilere
(komisyonlar, idari ve tahsil masrafları ile diğer giderler), varsa birikim ve
kâr payı tutarına, kâr payı oranlarına, iştira, ikraz ve tenzil değerlerine,
ikraz ve tenzildeki sözleşmelerin durumuna,
c)
Müsteşarlıkça uygun görülecek diğer konulara ve verilere,
internet
aracılığıyla günlük olarak erişimini sağlamak amacıyla gerekli bilgi işlem
altyapısını kurar. Oluşturulacak sisteme, poliçe numarası, hasar dosya numarası
veya sigortacı tarafından sağlanacak kullanıcı adı, şifre ya da benzeri kişisel
bilgiler ile giriş yapılabilir.
ALTINCI BÖLÜM
Çeşitli ve Son
Hükümler
Yürürlükten kaldırılan yönetmelik
MADDE 14 –
(1) 28/11/2006 tarihli ve 26360 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmelik
yürürlükten
kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 15 –
(1) Bu Yönetmeliğin 14 üncü maddesi yayımı tarihinde diğer maddeleri
ise 1/3/2008 tarihinde yürürlüğe
girer.
Yürütme
MADDE 16 – Bu Yönetmelik hükümlerini Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan yürütür.
